Lucht/lucht-warmtepompen worden steeds vaker toegepast in niet-residentiële gebouwen. Ze bieden een efficiënte manier om gebouwen te verwarmen en koelen.
Maar binnen EPC niet-residentieel (EPC NR) werkt de berekening anders dan veel gebouweigenaren verwachten.
Het resultaat van een warmtepomp in het energielabel hangt namelijk niet alleen af van het toestel zelf, maar ook van:
- de prestaties die u kunt aantonen
- hoe de installatie wordt gebruikt (verwarmen vs. koelen)
- en hoe het energiegebruik wordt gemeten
In deze blog zoomen we specifiek in op elektrische lucht/lucht-warmtepompen.
Kort samengevat
Voor lucht/lucht-warmtepompen binnen EPC niet-residentieel (EPC NR) zijn dit de belangrijkste inzichten:
- Een warmtepomp kan uw hernieuwbaar aandeel sterk verhogen wanneer ze wordt gebruikt om te verwarmen.
- Koelen verlaagt in de meeste gevallen het hernieuwbaar aandeel, tenzij de installatie een zeer hoge SEER heeft.
- Correcte SCOP- en SEER-waarden volgens de juiste Europese normen (EU 206/2012 of EU 2016/2281) zijn essentieel om uw installatie correct in te rekenen.
- Zonder correcte prestatiegegevens kan de berekening zelfs terugvallen naar 0% hernieuwbaar.
- De verhouding tussen verwarmen en koelen speelt een grote rol.
- Gesplitste metingen van het elektrisch verbruik (verwarmen vs. koelen) kunnen het resultaat aanzienlijk beïnvloeden.
Hieronder leggen we uit hoe deze resultaten tot stand komen.
Testopstelling
Om de impact van verschillende parameters te illustreren, hebben we verschillende scenario’s doorgerekend met exact dezelfde uitgangswaarden.
Alle verschillen in resultaat komen dus door:
- beschikbare prestatiegegevens
- verwarmen versus koelen
- aanwezigheid van gesplitste metingen
Vaste input voor alle testen
| Parameter | Waarde |
| Afname elektriciteit van het net | 3000 kWh |
| Elektrisch verbruik warmtepomp | 3000 kWh |
| COPtest | 4,91 |
| SCOP | 4,65 |
| EERnom | 5 |
| SEER | 8,5 |
Wat betekenen deze afkortingen?
Bij warmtepompen worden verschillende prestatie-indicatoren gebruikt.
| Afkorting | Betekenis |
| COPtest | Rendement bij verwarming onder testcondities |
| SCOP | Seizoensrendement bij verwarming |
| EERnom | Rendement bij koeling onder testcondities |
| SEER | Seizoensrendement bij koeling |
Binnen EPC NR wordt bij voorkeur gewerkt met seizoensrendementen (SCOP en SEER) omdat deze een realistischer beeld geven van de prestaties over een volledig jaar.
Voor lucht/lucht-warmtepompen die worden opgenomen in het energielabel van een gebouweenheid mogen volgende waarden gebruikt worden:
- SCOP/SEER volgens Europese Verordeningen (EU) n°206/2012 of (EU) n°2016/2281
Het is belangrijk dat deze waarden betrekking hebben op de exacte combinatie van binnen- en buitenunit.
Wie twijfelt of de juiste waarden beschikbaar zijn of volgens de correcte norm werden bepaald, laat dit best nakijken door een energiedeskundige. Dat voorkomt dat prestaties conservatief worden ingeschat in het EPC.
Verwarmen: hier scoort een warmtepomp sterk
Wanneer een lucht/lucht-warmtepomp wordt gebruikt om te verwarmen, kan ze een duidelijke positieve impact hebben op het energielabel.
Onderstaande tabel toont wat er gebeurt wanneer enkel verwarming wordt ingevoerd.
| Ingegeven prestatie | Resultaat hernieuwbaar aandeel |
| Geen prestatie gekend (default-waarde) | 58 % |
| COPtest | 72 % |
| SCOP volgens correcte norm | 78 % |
Het verschil tussen defaultwaarden en correcte seizoensrendementen kan dus aanzienlijk zijn.
Daarom is het belangrijk dat bij de installatie van een warmtepomp niet alleen naar het toestel wordt gekeken, maar ook naar:
- de juiste prestatiegegevens
- de correcte norm waarop die prestaties gebaseerd zijn
- en de documentatie van de combinatie binnen- en buitenunit.
Dit zijn precies de elementen waar wij klanten vaak bij ondersteunen wanneer een EPC NR wordt voorbereid.
Koelen: hier wordt het gevoeliger
Veel lucht/lucht-warmtepompen worden ook gebruikt voor koeling.
Voor comfort kan dat noodzakelijk zijn, maar binnen EPC NR heeft dit vaak een minder gunstige impact.
Onderstaande tabel toont het resultaat wanneer verwarmen én koelen wordt ingevoerd, maar zonder gesplitste metingen van het elektrisch verbruik.
| Ingegeven prestatie | Resultaat hernieuwbaar aandeel |
| Geen prestatie gekend (default) | 0 % |
| COPtest / EERnom | 0 % |
| SCOP 4,65 + SEER 8,5 volgens correcte norm | 78 % |
| SCOP 4,65 + SEER verlaagd naar 6 | 55 % |
Hieruit blijkt dat de koelprestaties een belangrijke rol spelen.
Wanneer geen gesplitste metingen beschikbaar zijn, beoordeelt de software beide situaties - verwarmen en koelen - en is het resultaat dat het minste hernieuwbare energie oplevert doorslaggevend.
In de meeste gevallen is dat de koelmodus, omdat koeling binnen de methodiek vaak minder gunstig scoort dan verwarming.
Daarom is het belangrijk om bij de selectie van een toestel niet alleen naar verwarmingsprestaties te kijken, maar ook naar de SEER volgens de juiste norm.
U laten bijstaan door een energiedeskundige vóór een installatie wordt gekozen, kan veel verrassingen achteraf vermijden.
Onthoud ook: een warmtepomp met een SEER hoger dan ongeveer 3,7 levert een hernieuwbaar aandeel energie op in uw EPC NR-attest.
Gesplitste metingen: vaak een gemiste kans
Wanneer het elektrisch verbruik van een warmtepomp wordt opgesplitst tussen:
- verwarmingsmodus
- koelmodus
kan het aandeel hernieuwbare energie nauwkeuriger worden verdeeld.
We testten twee scenario’s.
Scenario 1 – Meer verwarmen dan koelen
Warmte: 2000 kWh
Koeling: 1000 kWh
| SEER | Hernieuwbaar aandeel |
| SEER 6 | 74 % |
| SEER 5 | 72 % |
Wanneer verwarming het grootste aandeel heeft, blijft het resultaat relatief gunstig.
Scenario 2 – Meer koelen dan verwarmen
Warmte: 1000 kWh
Koeling: 2000 kWh
| SEER | Hernieuwbaar aandeel |
| SEER 6 | 67 % |
| SEER 5 | 61 % |
Wanneer koeling een groter aandeel krijgt, daalt het hernieuwbaar aandeel duidelijk.
Daarom loont het vaak om ook na te denken over gesplitste metingen. Dit kan relatief eenvoudig worden voorzien bij zowel bestaande als nieuwe installaties.
Ook hierbij begeleiden we regelmatig klanten wanneer ze hun energiestromen beter willen begrijpen of voorbereiden op een (nieuw) EPC NR.
Twijfelt u hoe uw warmtepomp wordt beoordeeld?
Overweegt u een nieuwe installatie of heeft uw gebouw al een lucht/lucht-warmtepomp?
Dan is het vaak zinvol om te bekijken hoe die installatie binnen EPC niet-residentieel wordt meegenomen.
Een analyse van uw installatie en energiestromen kan zowel bij bestaande als bij nieuwe installaties voordelen opleveren, bijvoorbeeld door:
- correcte SCOP- en SEER-waarden te gebruiken
- het aandeel verwarmen en koelen beter te begrijpen
- of gesplitste metingen te voorzien waar dat zinvol is
Zo voorkomt u dat een investering die bedoeld is om uw gebouw te verbeteren, minder effect heeft op uw energielabel dan verwacht.
Overweegt u een investering of wil u weten hoe uw installatie vandaag scoort? Samen bekijken we hoe uw installatie wordt beoordeeld binnen EPC NR en waar optimalisatie mogelijk is.